Om eerlijk te zijn, voor ik begon te trainen met de Ren-app had ik nog NOOIT van de term critical speed gehoord. Is dit gewoon een andere naam voor een threshold training? Langzamer? Sneller? Voor mij was het nieuw, maar inmiddels niet meer weg te denken uit mijn trainingsplan. Wat is een critical speed training nu eigenlijk? Wat is het nut en hoe weet je op welk tempo je moet lopen om de training effectief uit te voeren? Om met een zo goed mogelijke uitleg te komen (dat vind ik belangrijk), heb ik de hulp ingeschakeld van Michel Butter. Als iemand weet wat het is, is hij het wel!


Goed te weten: Michel Butter is een van de snelste Nederlandse marathonlopers, een top-top atleet dus met een enorme berg ervaring. Inmiddels coacht hij zelf lopers bij TwoZeroNine, samen met Guido Hartensveld, én is hij samen met diezelfde Guido en Jim van den Berg een van de founders van de Ren-app. En tot slot is Michel mijn sparringpartner en coach als aanvulling op mijn trainingsplan van Ren. Ik heb al veel van hem geleerd het afgelopen jaar.
Waarom zou je een critical speed training doen, wat is het effect?
Mo: “Als ik het heel simpel zeg, doe ik critical speed trainingen om uiteindelijk langer op een hogere snelheid te kunnen lopen. Tijdens deze intervaltrainingen word ik steeds beter in het efficiënt omzetten van energie (met zuurstof) tijdens het hardlopen, zonder dat ik te veel ga verzuren of de vermoeidheid zich te erg opstapelt. Door deze trainingen regelmatig te doen en op de juiste intensiteit, past mijn lichaam zich steeds beter aan en kan ik uiteindelijk langer op die hogere snelheid lopen voordat ik zware benen krijg of het gevoel heb dat ik ermee moet kappen. Klopt dat?”
Michel: “Je uitleg klopt in grote lijnen! Vooral dat je beter wilt worden in het langdurig volhouden van een hoge snelheid zonder dat de vermoeidheid te snel oploopt. Het gaat erom dat je lichaam steeds beter wordt in het efficiënt omzetten van energie tijdens het hardlopen, terwijl je lichaam een “metabole steady state” kan handhaven. We trainen namelijk onder andere de oxidatieve capaciteit (het maximale vermogen om energie te produceren met behulp van zuurstof) van onze spieren. Daardoor kunnen we op een hogere snelheid lopen, terwijl processen zoals de zuurstofopname en lactaat-concentratie relatief stabiel blijven. Het doel is dus vooral om die fysiologische grens naar een hogere snelheid te verschuiven.”
Wacht even, metabole steady state, oxidatieve capaciteit en lactaatconcentratie, dat klinkt misschien ingewikkeld. Maar het gaat er dus om dat we ons lichaam trainen om verschillende processen stabiel te houden (metabole steady state) terwijl we harder lopen dan een tijd geleden. We kunnen het nu langer volhouden. Zo word je uiteindelijk sneller op bijvoorbeeld die halve marathon!
Is een critical speed training hetzelfde als een threshold training?
Mo: “ik deed altijd threshold trainingen op de atletiekbaan of op de weg, althans ik denk dat het threshold trainingen waren. Dit waren altijd stevige blokjes tempo van bijvoorbeeld 4 minuten (soms korter soms langer), waarbij ik dan checkte of mijn hartslag net op of onder het “omslagpunt” lag (of soms deed ik het meer op gevoel). Is een critical speed training nou eigenlijk hetzelfde of niet?”
Michel: “Ja, in grote lijnen wel. Beide richten zich grotendeels op dezelfde fysiologische grens: de hoogste intensiteit waarbij je lichaam nog een metabole steady state kan bereiken. Boven deze grens loopt de metabole belasting steeds verder op. Het verschil zit vooral in hoe we die grens bepalen. Critical Speed wordt berekend op basis van maximale inspanningen over verschillende afstanden of tijdsduren. Bij Threshold Training wordt meestal gekeken naar de lactaatrespons in het bloed. Beide methoden leveren niet altijd exact dezelfde waarde op.
Threshold Training wordt tegenwoordig nogal gemakkelijk als algemene term gebruikt, zonder dat duidelijk is welke drempel wordt bedoeld of hoe die is vastgesteld. Als je daadwerkelijk critical speed hebt bepaald en die als uitgangspunt gebruikt, vind ik critical speed training een specifiekere benaming!”
Check. Net een iets anders uitgangspunt (of basis), maar in grote lijnen zijn het beide in ieder geval hoog intensieve trainingen, waarbij je nog wel die metabole steady state hebt.


Is een critical speed training ook voor marathonlopers relevant?
Mo: “In mijn marathonvoorbereidingen waren die intensieve intervaltrainingen vaste prik. Minimaal een keer per week, naast de vele duurlopen en marathonblokken. Toen trainde ik alleen niet bij een trainer. Zijn die critical speed trainingen wel echt relevant voor marathonlopers?”
Michel: “Absoluut! Hoewel marathonlopers hun wedstrijd onder critical speed lopen (langzamer dus), is het verhogen van de critical speed ook voor hen belangrijk. Een hogere critical speed kan ervoor zorgen dat de marathonsnelheid relatief minder belastend wordt. Voor marathonlopers zijn daarnaast ook de aerobe drempel (AeT) en het duurvermogen (Fatigue Resistance) belangrijke factoren.”
Mooi! Zelf vind ik deze trainingen namelijk heel erg leuk. Lekker afwisselend en je mag een beetje gas geven. Let wel op dat je niet té veel gas geeft, want dan ga je het doel van de training voorbij 🙂
Hoe bepaal je het juiste tempo voor een critical speed training?
Mo: “Ik zou zeggen dat je het juiste tempo voor je critical speed blokken op verschillende manieren kan bepalen. Je kan bijvoorbeeld een sporttest doen of het bepalen op basis van je race PR’s. Zelf deed ik het ook veel op gevoel (vaak in combinatie met hartslag). Ik checkte dan of ik elk blokje even hard kon lopen van begin tot eind en of ik mezelf aan het eind van de training ook nog fit genoeg voelde om in theorie 2 extra herhalingen te doen. Lukte niet altijd, maar goed. Tegenwoordig loop ik het tempo op basis van de range die Ren mij adviseert, aan de hand van testen (en kalibraties) die de app mij laat doen. Wat is het best denk jij?”
Michel: “Je genoemde opties kloppen grotendeels. Ik zou alleen onderscheid maken tussen het bepalen van critical speed en het controleren van de trainingsintensiteit.
Critcal speed kun je bepalen of schatten via testen en recente wedstrijdprestaties. Een nadeel van inspanningstesten in een sportlab is dat ze plaatsvinden in een gecontroleerde omgeving, geld kosten en dat je ze regelmatig zou moeten herhalen om je ontwikkeling te volgen. Bovendien bepaalt niet iedere inspanningstest daadwerkelijk je critical speed. Met de veldtesten in REN kun je dit veel eenvoudiger en goedkoper zelf doen, in je eigen loopomgeving. Door de testen regelmatig te herhalen, kun je je trainingssnelheden blijven aanpassen aan je ontwikkeling.
De berekende critical speed blijft vervolgens een uitgangspunt. Tijdens de training kijken we ook naar de interne belasting, zoals hartslag, gevoel en vermoeidheid. Bij critical speed training wil je in ieder geval altijd het gevoel hebben dat je nog iets in reserve hebt. Hoeveel herhalingen je nog zou kunnen uitvoeren (RIR), hangt af van de duur van de herhalingen en de totale training. Je traint om beter te worden, niet om tijdens iedere training je grenzen op te zoeken.“
Me-ga waardevol dit. En voor mij ook herkenbaar. Door alleen uit te gaan van een sporttest of race, kan dat tempo soms te hard (of zacht) zijn op een ander moment. Als ik op basis van mijn marathon PR mijn critical speed nu bepaal, zal deze veel te hard zijn, omdat ik nu simpelweg niet in die vorm ben van toen. Daarom vind ik die extra testen op de weg erg waardevol, omdat ze eigenlijk met je meebewegen. Je kan niet het hele jaar in topvorm zijn, daarom trainen we ook 🙂
Hoe vaak per week zou je een critical speed training moeten doen om er effect van te hebben?
Mo: “Ik doe nu vaak 1 tot max 2 van deze trainingen in de week, van de 6 trainingen die ik in totaal doe. Bij een marathonvoorbereiding vaak 1x per weel en dan in het weekend nog lange (maar best intensieve) marathonblokken en als ik genoeg energie heb ook nog ergens een aerobe drempeltraining. Is dit ook de juiste verdeling of zou het veel vaker of minder vaak moeten?”
Michel: “Voor veel hardlopers is één critical speed training per week een prima uitgangspunt! Afhankelijk van niveau, trainingsomvang en doelstellingen kunnen dat er ook twee zijn. Het belangrijkste is vooral hoeveel tijd je op de juiste intensiteit doorbrengt. Door net onder critical speed te trainen, houden we de metabole belasting onder controle. Daardoor kunnen we relatief veel trainingsvolume maken zonder dat de vermoeidheid te veel oploopt. Uiteindelijk draait het om de balans tussen trainingsprikkel, totale trainingsbelasting en herstel om een betere loper te worden.”
Niets meer aan toe te voegen en helemaal mee eens!

Ik ben benieuwd
Hoe zit het bij jou? Doe jij deze trainingen wel eens? Wist je wat het was en zo niet, is het nu duidelijker? Laat het vooral even weten of stel je vraag. Dan klop ik desnoods gewoon nog eens bij Michel aan 🙂
Wil jij ook trainen met Ren? Check deze pagina (en mijn code) om de app 4 weken gratis te testen in plaats van 2!
Liefs,
Mo

Ben jij klaar met het aankloten op voedingsvlak? Ben jij ready om je voeding nu echt eens goed aan te pakken richting je hardloopdoelen?
JOIN THE CLUB
In januari opent weer een nieuwe ronde van de voedingscursus voor hardlopers: Sterk aan de Start. Je kunt je vanaf nu (vrijblijvend) op de wachtlijst plaatsen.
Ik zie je daar!



Geef een reactie